Co nadaje perfumom zapach?

Perfumy zachwycają wyjątkowymi kompozycjami zapachowymi, które ulatniają się w miarę rozwoju poszczególnych nut. Co jednak sprawia, że taka niepozorna mieszanka nawet przez kilkanaście lub kilkadziesiąt godzin utrzymuje się na skórze wydzielając piękny aromat i otaczając nas zmysłową, słodką lub delikatną mgiełką? Co nadaje perfumom zapach?

Skład perfum

Podstawowym składnikiem każdy perfum są olejki zapachowe. Kosmetyk ten zawiera również środki homogenizujące i wzmacniające, których zadaniem jest wydobycie oraz utrwalenie zapachu. Składniki te rozpuszczone są w etanolu lub mieszaninie innych alkoholi (producenci perfum wykorzystują lekkie alkohole alifatyczne).

Bazy, czyli alkohol lub olejki (jojoba, sandałowy) wchłaniają się w skórę. Na naskórku pozostają zaś olejki eteryczne (perfumeryjne), które uwalniają zapach i roztaczają go wokół. Aromat wydobywany jest dzięki środkom wzmacniającym, które w przemyśle perfumeryjnym bywają określane także terminem odorantów. To one uwalniają się do powietrza i powodują wrażenia węchowe (proces ten odpowiada za otoczenie użytkownika perfum piękną mgiełką).

Olejki zapachowe

Swój aromat perfumy zawdzięczają olejkom zapachowym. Przed laty powstały one wskutek spalania roślin lub rozcierania ich w tłustych pomadach. Obecnie koncerny perfumeryjne wykorzystują procesy chemiczne. Części roślin (czasami także zwierząt) poddawane są destylacji parą wodną lub procesowi ekstrakcji. W ten sposób wydobywane są składniki zapachowe, które następnie poddaje się procesowi stężania.

Współczesny przemysł perfumeryjny nieco zmienił proces uzyskiwania olejków eterycznych nadających zapach pachnidłom. Już nie wykorzystuje się milionów kwiatów do wyprodukowania odrobiny substancji zapachowej – w XIX wieku francuskie fabryki perfum posiadały całe plantacje kwiatów. Tysiące róż, lilii czy kwiatów jaśminu coraz częściej zastępowane są substancjami syntetycznymi – są to związki chemiczne mieszane w odpowiednich proporcjach i doskonale imitujące naturalny aromatów olejków roślinnych. Do flakoników trafiają także bezwonne utrwalacze, które pozwalają przedłużyć aromat innych kompozycji.

Aldehydy w przemyśle perfumeryjnym

W wielu intensywnie pachnących perfumach pojawiają się aldehydy. Są to związki chemiczne, które katalizuje się z alkoholi. W przemyśle perfumeryjnym wykorzystywana jest m.in. wanilina (o zapachu wanilii) czy cytronelal (o zapachu cytrynowym). Perfumy z zawartością tych sztucznych składników mają bardzo mocny, długo utrzymujący się aromat. Znajdziemy je m.in. w składzie słynnych Chanel No 5.

Kompozycja zapachowa

Ostateczny aromat perfum tworzy kompozycja olejków zapachowych. Często określane są one także mianem bukietu perfum. Jest to zestawienie olejków eterycznych o różnych właściwościach lotnych, które razem tworzą konkretną woń charakterystyczną dla danej marki perfum. Bukiet tworzą kompozycje, które składają się na nutę głowy, serca i bazy. Nuta głowy to zestaw najbardziej ulotnych olejków (są one wyczuwalne tuż po otworzeniu flakonu). Nuta serca to bardziej trwałe zapachy. Podstawę tworzy nuta bazy – są to olejki, które uwalniają się pod wpływem ciepła, powoli rozwijają się na skórze (są wyczuwalne dopiero po około 20-30 minutach od momentu spryskania skóry perfumami).

Kompozycje perfum są ściśle strzeżonymi formułami, wiele koncernów zastrzega je patentem. Rozwój chemii sprawił, że łatwo ustalić skład perfum i stworzyć ich podróbkę. Dlatego wielu producentów wykorzystuje substancje maskujące – są to bezzapachowe związki, które mają wprowadzić w błąd ewentualną konkurencję.